नमस्कार मित्रांनो,

कार्तिक पौर्णिमेला लाखो लोक पवित्र नद्यांच्या काठावर स्नान करण्यासाठी जमतात. यावेळी कार्तिक पौर्णिमा स्नान 8 नोव्हेंबर रोजी आहे. कार्तिक महिन्यात भगवान विष्णूंनी मासे घेतले.कार्तिक महिना भगवान विष्णूंचा सर्वात आवडता महिना आहे.

भगवान विष्णूने कार्तिक महिन्यात मत्स्य अवतार घेतला असे मानले जाते. एका वर्षात एकूण १२ पौर्णिमा असतात. त्यापैकी कार्तिक महिन्यातील पौर्णिमेला विशेष महत्त्व आहे. पौर्णिमेला देव दिवाळी असेही म्हणतात.

कार्तिक पौर्णिमेच्या दिवशी पवित्र नदीत स्नान करून दान केल्यास महिनाभर चालणार्‍या पूजेप्रमाणेच फळ मिळते. पौर्णिमेच्या दिवशी व्रत आणि पूजा केल्याने आणि वासरू दान केल्याने शिवतत्त्व आणि शिवलोकाची प्राप्ती होते, अशी धार्मिक श्रद्धा आहे. कार्तिक पौर्णिमेला शैव धर्मात जितके महत्त्व आहे तितकेच महत्त्व वैष्णव धर्मात आहे.

शैव धर्म मानणारे देखील कार्तिक पौर्णिमा अधिक महत्वाची मानतात. या दिवशी भगवान शिवाला त्रिपुरारी हे नवीन नाव मिळाले असे मानले जाते. कार्तिक पौर्णिमेच्या दिवशी भगवान शिवाने एका अद्वितीय रथावर स्वार असलेल्या अजेय राक्षस त्रिपुरासुराचा वध केला.

या राक्षसाचा वध केल्याने तिन्ही लोकांचा धर्म पूर्ववत होऊ शकतो. म्हणून याला त्रिपुरारी पौर्णिमा असेही म्हणतात. देवांनी प्रसन्न होऊन काशीत दिवा लावला. म्हणूनच या दिवशी काशीमध्ये देव दिवाळीही साजरी केली जाते. पांडवांनी दीपदान केले होते.

महाभारताच्या महान युद्धाच्या शेवटी, युद्धात आपल्या नातेवाईकांच्या अकाली मृत्यूमुळे पांडवांना खूप दुःख झाले. आता त्याच्या आत्म्याला शांती कशी मिळणार? पांडवांची चिंता पाहून भगवान श्रीकृष्णांनी पांडवांना त्यांच्या पूर्वजांना कसे संतुष्ट करायचे ते सांगितले.

या उपायामध्ये कार्तिक शुक्ल अष्टमी ते कार्तिक पौर्णिमा या पद्धतीचा समावेश होता. कार्तिक पौर्णिमेला, पांडवांनी पितरांच्या आत्म्याला शांत करण्यासाठी किल्ले मुक्तेश्वर येथे तर्पण आणि दिवे अर्पण केले.

या काळापासून गंगेत स्नान करून गड मुक्तेश्वर येथे पूजा करण्याची परंपरा सुरू आहे. कार्तिक शुक्ल एकादशीला देवी तुळशीचा विवाह शालिग्राम रुपाशी झाला आणि पौर्णिमेच्या दिवशी देवी तुळशी बैकुंठात पोहोचली अशी आख्यायिका आहे.

त्यामुळे कार्तिक पौर्णिमेच्या दिवशी तुळशीदेवीच्या पूजेला विशेष महत्त्व आहे. मान्यतेनुसार कार्तिक पौर्णिमेच्या दिवशी तुळशी देवीही पृथ्वीवर आली आहे. या दिवशी नारायणाला तुळशी अर्पण केल्याने इतर दिवसांपेक्षा अधिक पुण्य प्राप्त होते.

शीख धर्मातही कार्तिक पौर्णिमेला विशेष महत्त्व आहे. शीख धर्माचे पहिले गुरु बाबा नानक देवजी यांचाही जन्म कार्तिक पौर्णिमेच्या दिवशी झाला होता. हा दिवस शीख धर्मात प्रकाश उत्सव म्हणून साजरा केला जातो. या दिवशी गुरुद्वारांमध्ये विशेष कार्यक्रम आणि लंगरचे आयोजन केले जाते.

या दिवशी सकाळी लवकर उठून नदी किंवा तलावात स्नान करावे. असे करणे शक्य नसेल तर घरातील पाण्यात गंगाजल मिसळून स्नान करावे.

कार्तिक पौर्णिमेच्या दिवशी प्रदोष काळात नद्या आणि तलावांमध्ये दिवे दान करण्याचे विशेष महत्त्व मानले जाते. या दिवशी ब्रह्म मुहूर्ताच्या दिवशी सकाळी नदी किंवा तलावात दिवा लावावा.

जर हे शक्य नसेल तर तुम्ही तुमच्या घराजवळील मंदिरात जाऊन दिवा दान करू शकता. त्यानंतर घरी येऊन पूजा करावी. असे म्हटले जाते की दिवा दान केल्याने कुटुंबात सुख-समृद्धी येते.

कार्तिक पौर्णिमेला तांदूळ दान करणे शुभ मानले जाते. तांदूळ चंद्राशी संबंधित असल्याने ते शुभ फल देते. या दिवशी पवित्र नद्यांमध्ये स्नान करण्याची परंपरा आहे.

कार्तिक पौर्णिमेच्या दिवशी दिवा लावणे, पूजा करणे, दान करणे याला विशेष महत्त्व आहे. दुसरीकडे सकाळी भगवान सत्यनारायणाची कथा ऐकल्याने परम आनंद मिळतो.

या दिवशी घराच्या मुख्य प्रवेशद्वारावर आंब्याच्या पानांचे तोरण बांधून दारावर रांगोळी काढता येते. ग्रहणानंतर संध्याकाळी या दोन ओळी म्हणा. त्यामुळे तुम्हाला सुख, समाधान, शांती नक्कीच मिळेल आणि घरात सर्व काही शुभ राहील.

महादेवी महालक्ष्मी नमस्कार प्रिय विष्णू. पराक्रमी महालक्ष्मी नमस्ते दुःख भंजनी । माता लक्ष्मीचे आवाहन करा आणि सर्व शुभ कार्यांसाठी प्रार्थना करा.

कार्तिक पौर्णिमेच्या दिवशी विशेष समृद्धी योग तयार होत आहे, त्यामुळे शिवलिंगावर जल अर्पण करा आणि ओम नमः शिवाय मंत्राचा १०८ वेळा जप करा. या दिवशी लक्ष्मीला प्रसन्न करण्यासाठी पिंपळाची पूजा करून तिच्याभोवती दिवा लावावा.

पीपळात लक्ष्मीचा वास असल्याचे मानले जाते. असे केल्याने मां लक्ष्मी प्रसन्न होते. पुराणात कार्तिक पौर्णिमेचा दिवस अत्यंत पवित्र मानला गेला आहे, त्यामुळे कांदा, लसूण, मांस, मद्य, अंडी असे मसालेदार पदार्थ टाळावेत.

पौर्णिमेच्या दिवशी शारीरिक संबंध ठेवू नयेत आणि ब्रह्मचर्य पाळावे. कार्तिक पौर्णिमेच्या दिवशी तुम्ही सर्व देवी-देवतांना प्रसन्न करू शकता. हा आध्यात्मिक दिवस आहे, म्हणून या दिवशी घरामध्ये शांती आणि सौहार्द निर्माण करून पूर्वजांचे स्मरण करा.

विसरलो तरी भांडून घरचे वातावरण खराब करू नका. भगवंत कधी आणि कोणत्या रूपात प्रकट होतील हे सांगता येत नाही, त्यामुळे कार्तिक पौर्णिमेच्या दिवशीच नव्हे तर गरीब, असहाय्य लोकांचा कधीही अपमान करू नका. अतिथी आणि भिकाऱ्याला नेहमी अन्न आणि पाणी द्या. त्यामुळे 8 नोव्हेंबरला देव दिवाळी साजरी होणार आहे.