नमस्कार मित्रांनो,
मित्रांनो, यमदीप दान कसे करावे याची माहिती पहा.
शक संवतानुसार अश्विन कृष्ण त्रयोदशी आणि विक्रम संवतानुसार कार्तिक कृष्ण त्रयोदशी म्हणजेच धनत्रयोदशी. याला सामान्यतः ‘धनतेरस’ म्हणतात. या दिवसाला विशेष महत्त्व आहे कारण धनत्रयोदशी ही देवतांचे वैद्य धन्वंतरीकी यांची जयंती आहे.
धनत्रयोदशीच्या दिवशी, समुद्रमंथनाच्या वेळी, देवांचे वैद्य भगवान धन्वंतरी हातात अमृताचे भांडे घेऊन प्रकट झाले. म्हणूनच हा दिवस भगवान धन्वंतरीची जयंती म्हणून साजरा केला जातो.
आयुर्वेद विद्वान आणि वैद्यकीय चिकित्सक या दिवशी भगवान धन्वंतिकाची पूजा करतात आणि लोकांच्या दीर्घायुष्यासाठी आणि उत्तम आरोग्यासाठी प्रार्थना करतात. या दिवशी कडुलिंबाच्या पानांपासून बनवलेला प्रसाद स्वीकारण्याचे महत्त्व आहे.
कडुलिंबाची उत्पत्ती अमृतापासून झाली असून धन्वंतरी हा अमृताचा दाता मानला जातो. त्यामुळे याचे प्रतीक म्हणून धन्वंतरी जयंतीच्या दिवशी कडुलिंबाची पाने वाटली जातात.
धनत्रयोदशी हे मृत्यूचे देवता यमदेवाशी संबंधित व्रत आहे. हा उपवास दिवसभर ठेवला जातो. व्रत ठेवणे शक्य नसेल तर संध्याकाळी यमदेवाला दिवा दान करावा.
म्हणजेच कार्तिक महिन्यातील कृष्ण पक्षातील त्रयोदशीच्या दिवशी घराबाहेर यमदेवाच्या नावाने दिवा लावल्याने अकाली मृत्यूपासून संरक्षण होते.
या संदर्भात एक कथा आहे की यमदेवांनी आपल्या दूतांना आश्वासन दिले होते की जो कोणी धनत्रयोदशीच्या दिवशी यमदेवाला दिवा दान करेल त्याला अकाली मृत्यू येणार नाही.
धनत्रयोदशीच्या दिवशी यम लहरींचा प्रवाह ब्रह्मांडात सक्रिय होतो. त्यामुळे या दिवशी यमराजाशी संबंधित सर्व विधींचे फल इतर दिवसांच्या तुलनेत ३० टक्के अधिक असते. धनत्रयोदशीच्या दिवशी आपण संकल्प करून यमदेवाला दिवा अर्पण करतो आणि त्याचा आशीर्वाद घेतो.
नश्वर जगाचा स्वामी यमदेवांप्रती कृतज्ञता व्यक्त केली. धनत्रयोदशीच्या दिवशी यमदेव नरकावर राज्य करतात. शिवाय, ते वेगवेगळ्या जगामध्ये नकारात्मक उर्जेचा प्रसार नियंत्रित करतात.
धनत्रयोदशीच्या दिवशी यमदेवातून निघणाऱ्या लहरी विविध नरकात पोहोचतात. हेच कारण आहे की धनत्रयोदशीच्या दिवशी प्रक्षेपित होणाऱ्या लहरींवर नरकातील नकारात्मक शक्तींचे नियंत्रण असते.
परिणामी, पृथ्वीवरील नरक लहरींचे प्रमाणही कमी होते. म्हणूनच धनत्रयोदशीच्या दिवशी आपण भगवान यमदेवाची भक्तिभावाने पूजा करतो आणि कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी दिवा दान करतो. दिवा दान केल्याने यमदेव प्रसन्न होतात.
थोडक्यात, यमदीप दान म्हणजे दिव्याद्वारे यमदेवाची प्रार्थना करणे आणि अकाली मृत्यूला कारणीभूत असलेल्या वेदनादायक लाटांपासून संरक्षणासाठी प्रार्थना करणे.
दिवाळीच्या काळात लोक धनत्रयोदशी, नरक चतुर्दशी आणि यमद्वितिया या तीन दिवस भगवान यमदेवाला दिवे दान करतात. यापैकी धनत्रयोदशीच्या दिवशी यमदीप दान करण्याचे विशेष महत्त्व स्कंद पुराणातील या श्लोकावरून स्पष्ट होते.
यमदीपदान पद्धतीत रोजच्या पूजेच्या ताटात चंदन, फुले, हळद, कुमकुम, अक्षत म्हणजे अखंड तांदूळ इत्यादी पूजा साहित्य असावे. याशिवाय तांब्याचे भांडे, पंचपात्र, आचमणी हेही आचमन आवश्यक आहेत. यमदीप अर्पण करण्यासाठी गव्हाच्या पिठात हळद मिसळून बनवलेला विशेष दिवा वापरला जातो.
धनत्रयोदशीच्या दिवशी यम लहरींच्या आगमन आणि प्रक्षेपणासाठी काळाचे सूक्ष्म कक्ष खुले राहतात. या दिवशी तमोगुणी ऊर्जा लहरी आणि भौतिक तमोगुणी लहरी अत्यंत सक्रिय राहतात.
या लहरींना जडत्व असते. या लहरी पृथ्वीच्या कक्षेजवळ पोहोचतात. या लहरींमुळे मानवाचा अकाली मृत्यू होतो. गव्हाच्या पिठापासून बनवलेल्या दिव्यामध्ये या लहरींना शांत करण्याची क्षमता असते. त्यामुळे यमदीप देण्यासाठी गव्हाच्या पिठाचा दिवा वापरला जातो.
धनत्रयोदशीच्या दिवशी यम लहरींच्या आगमन आणि प्रक्षेपणासाठी काळाचे सूक्ष्म कक्ष खुले राहतात. या दिवशी तमोगुणी ऊर्जा लहरी आणि भौतिक तमोगुणी लहरी अत्यंत सक्रिय राहतात.
या लहरींना जडत्व असते. या लहरी पृथ्वीच्या कक्षेजवळ पोहोचतात. या लहरींमुळे मानवाचा अकाली मृत्यू होतो. गव्हाच्या पिठापासून बनवलेल्या दिव्यामध्ये या लहरींना शांत करण्याची क्षमता असते. त्यामुळे यमदीप देण्यासाठी गव्हाच्या पिठाचा दिवा वापरला जातो.
दररोज अशी माहिती पोस्ट मिळविण्यासाठी आमच्या रॉयल खरबर फेसबुक पेजला लाईक करा.