नमस्कार मित्रांनो,

मित्रांनो, श्री स्वामी समर्थ, अश्विन महिन्यातील कृष्ण पक्षातील एकादशीला इंदिरा एकादशी म्हणतात. ही एकादशी पितृ पक्षात येते, त्यामुळे तिचे महत्त्व अधिक वाढते. हिंदू धर्मात या दिवशी उपवास केल्याने पितरांच्या आत्म्यांना मोक्ष मिळतो असा उल्लेख आहे.

या एकादशीला भगवान विष्णूच्या रूप शालिग्रामची पूजा केली जाते. यावेळी इंदिरा एकादशी मंगळवार, 10 ऑक्टोबर रोजी साजरी होणार आहे. या एकादशीचे व्रत केल्याने भक्ताला स्वर्गप्राप्ती होते, असे मानले जाते.

आणि व्यक्ती जन्म-मृत्यूच्या बंधनातून मुक्त होते.इतर एकादशींप्रमाणे या व्रताचे धार्मिक विधीही दशमीपासून सुरू होतात. दशमीच्या दिवशी घरी पूजा केल्यानंतर दुपारी नदीत तर्पण करावे.

श्राद्धाच्या तर्पण विधीनंतर, ब्राह्मणांनी मेजवानी आयोजित करावी आणि नंतर स्वतः भोजन करावे. लक्षात ठेवा, दशमीला सूर्यास्तानंतर अन्न खाऊ नका. -एकादशीच्या दिवशी सकाळी लवकर उठणे, व्रत करणे आणि स्नान करणे.

एकादशीच्या दिवशी श्राद्ध करून ब्राह्मणांना अन्नदान करावे. यानंतर गाय, कावळा आणि कुत्र्यालाही अन्न द्या. व्रताच्या दुसऱ्या दिवशी म्हणजे द्वादशीला पूजा करून ब्राह्मणाला अन्नदान करावे.

यानंतर कुटुंबासमवेत रात्रीचे जेवण करा.हिंदू धर्मात एकादशीचे व्रत भगवान विष्णूशी संबंधित मानले जाते. इंदिरा एकादशीचे व्रत करणाऱ्या व्यक्तीला मृत्यूनंतर वैकुंठ धाममध्ये स्थान मिळते, असे मानले जाते.

याद्वारे पितरांना मोक्ष प्राप्त होतो. पुराणानुसार इंदिरा एकादशीचे व्रत केल्याने शतकानुशतके तपश्चर्या, कन्यादान आणि इतर पुण्य मिळते. त्यामुळे हे व्रत पाळणे विशेष मानले जाते.

या व्रताबद्दल असेही सांगितले जाते की हे व्रत करणार्‍याच्या पूर्वजांना नरकापासून मुक्ती मिळते आणि मोक्षप्राप्तीनंतर ते कायमचे स्वर्गात जातात.सत्ययुगात महिष्मती नगरीत इंद्रसेन नावाचा राजा राज्य करत असे.

त्याच्या आई-वडिलांचे निधन झाले होते. एका रात्री त्याने स्वप्नात पाहिले की त्याचे आईवडील नरकात जगत आहेत आणि खूप त्रास देत आहेत. जेव्हा तो जागा झाला तेव्हा राजाला आपल्या पूर्वजांच्या दुरवस्थेची काळजी वाटली.

पितरांना यमाच्या छळातून मुक्त कसे करता येईल याचा विचार त्यांनी केला. या प्रकरणाबाबत त्यांनी विद्वान ब्राह्मण आणि मंत्र्यांना बोलावून आपल्या स्वप्नाबद्दल सांगितले. ब्राह्मण म्हणाला, हे राजा, तुम्ही पत्नीसह इंदिरा एकादशीचे व्रत पाळले तर तुमच्या पितरांना मोक्ष मिळेल.

या दिवशी शालिग्रामची पूजा करावी, तुळशी वगैरे अर्पण करावे, ब्राह्मणांना भोजन व दक्षिणा द्यावी व त्यांचा आशीर्वाद घ्यावा. हे तुमच्या आई-वडिलांना स्वर्गात घेऊन जाईल.” ब्राह्मणांच्या सांगण्यावरून राजाने पत्नीच्या पद्धतीप्रमाणे इंदिरा एकादशीचे व्रत पाळले.

रात्री जेव्हा तो झोपला होता तेव्हा भगवंतांनी त्याला दर्शन दिले आणि म्हणाले – “राजा, तुझ्या व्रताच्या प्रभावामुळे तुझ्या पितरांचा उद्धार होईल. मोक्ष प्राप्त झाला आहे.” तेव्हापासून इंदिरा एकादशीच्या उपवासाचे महत्त्व वाढले आहे.

मुलांच्या वाढीसाठी इंदिरा एकादशीला दुपारी पिंपळाच्या झाडाची पूजा करावी. परिक्रमा करा आणि नंतर संध्याकाळी पिंपळाच्या झाडाखाली दिवा लावा आणि पितृसुक्ताचा पाठ करा.

यामुळे मूल होण्यास कोणतीही अडचण येत नाही, असे म्हटले जाते. गरिबीपासून मुक्ती मिळवण्यासाठी इंदिरा एकादशीच्या दिवशी घरी विष्णु सहस्त्रनामाचा पाठ करा.

असे म्हणतात की यामुळे कौटुंबिक त्रास दूर होतो. प्रॉपर्टीच्या कामात यश मिळेल. वैवाहिक जीवनात तणाव असेल, पती-पत्नीमध्ये भांडणे होत असतील तर इंदिरा एकादशीच्या दिवशी मंदिरात पिवळे धान्य आणि फळे दान करा.

यामुळे वैवाहिक जीवनात आनंद परत येईल. इंदिरा एकादशीच्या दिवशी सूर्यास्ताच्या वेळी तुळशीसमोर तुपाचा दिवा लावावा आणि ओम वासुदेवाय नमः या मंत्राचा उच्चार करताना तुळशीची 11 प्रदक्षिणा करावी.

असे मानले जाते की यामुळे सौभाग्य वाढते. घरात सुख-शांतीचे वातावरण असते. गायीला हिरवा चारा आणि गूळ, हरभरा आणि डाळ खाऊ घाला आणि दर्शन व प्रार्थना करून घरी परत या.

दररोज अशी माहिती पोस्ट मिळविण्यासाठी आमच्या रॉयल खरबर फेसबुक पेजला लाईक करा.